Brodcasted Music PC Reciver ma swoje korzenie dla dystrybucji muzyki w bardzo wczesnej tradycji radiowej

Pierwszym sposobem udostępnia muzyki dla słuchaczy, którzy nie znajdują się w miejscu, gdzie jest grana był jej zapis. Kolejnym etapem były transmisje w eterze, co dość długo realizowano tylko na żywo, ale niecały wiek temu ruszyło także prezentowanie nagrań. Kilka lat temu w nawiązaniu do tradycji radiowej z emisją muzyki na żywo zrodził się pomysł na Brodcasted Music PC Reciver. W trakcie trwania koncertu miał zapewnić z pomocą technologii cyfrowych optymalny odsłuchu w odległych miejscah. Wozy transmisyjne robią to już od dawna i nawet z technologiami analogowymi, ale jest przy tym spory koszt za sprzęt i fachowców do jego obsługi. PC pozwala znacznie obniżyć koszta i dzięki temu grono odbiorców w jakimś miejscu nie musi być liczne. Koncepcja zaprezentowana została szerzej na łamach organu szwedzkiego oddziału Organization Internationale des Scénographes, Techniciens et Architectes de Théâtre, tzn Międzynarodowej Organizacji Scenografów, Techników i Architektów Teatralnych. 

Twórcą pierwszego znanego urządzenia do zapisu dźwięku był Édouard-Léon Scott de Martinville. Opatentowane zostało we Francji 25 marca 1857 roku i nosiło nazwę fonautograf. Pozwalało zapisywać dźwięk, którego nie można było jednak odtwarzać. Ograniczało się do zapisu, bo miało służyć do badań nad właściwościami fal dźwiękowych. W 2007 roku grupa Amerykanów odnalazła w paryskich archiwach takie nagrania dźwięku. Odtworzono je za pomocą oprogramowania komputerowego. Najstarszym odtworzonym fragmentem jest nagranie z 9 kwietnia 1860, na którym wynalazca śpiewa francuską piosenkę ludową Au clair de la lune, mon ami Pierrot.

Pierwszym urządzeniem pozwalającym nagrywać i odtwarzać dźwięk był fonograf, który Thomas Alva Edison zademonstrował 29 listopada 1877 i opatentował 19 lutego 1878. Zapis dźwięku robiony był z pomocą igły, tzn z techniką stosowaną także dla płyty gramofonowej, która na długi czas stała się podstawowym nośnikiem dla nagrań z muzyką. Wynalazcą gramofonu był Emil Berliner, który już w 1877 opatentował mikrofon węglowy i odsprzedał to Bell Telephone Company, tzn dla transmisji dźwięku bez zapisu. Wniosek patentowy dotyczący zapisu na płycie złożył w 1878.  Wytwórnię płyt Deutsche Grammophon zalożył dopiero po dwóch dekadach. 

Telefon z mikrofonem opatentowanym w 1879 przez inżyniera kolejnictwa Henryka Michalskiego posłużył już wiosną 1881 roku do transmisji koncertu na odległośćc 30 km z Żółkwi do Lwowa. Był to występ słynnego tenora Aleksandra Myszuga. Szczegóły techniczne  wynalazca opublikował w warszawskim „Przeglądzie Technicznym” i lwowskim „Czasopiśmie Technicznym”. Chociaż był  poddanym cesarza, a nie cara to konstrukcję mikrofonu opatentował również w St Perersburgu. Jesienią 1881 dostał także srebrny medal na Międzynarodowej Wystawie Elektryczności w Paryżu. Stolica Francji miała wówczas ok. 300 abonentów telefonicznych. Dzięki wystawie telefon zyskał większą popularność. Pokazano podczas wystawy m.in. „teatrofon” czyli transmisję teatralną na żywo, której można było posłuchać przez słuchawki. Zachwycano się jakością dźwięku, pozwalającą rozpoznać artystów po głosie, a nawet usłyszeć szmer na widowni.

Brodcasted Music PC Reciver powstał na bazie wcześniejszych prac dla Programu Uniwersystetu Bałtyckiego z transmisjami przez cyfrowe połączenia telefoniczne Integrated Services Digital Network z Krakowa, Lublina i Łodzi do studentów w ponad stu europejskich uczelniach. Chodziło o interaktywne prezentacje multimedialne studentów jednej uczelin dla kolegów w innej, by w niewielkich grupach mogli wspólnie przedyskutować jakieś zagadnienia. Dostrarczanie studentom jedynie nagrań nie miało stosownej warości dydaktycznej. Poczatkowo korzystano z telefonii satelitarnych, lecz cena tego wymuszała redukcję kosztów dydaktycznych, co nie wchodziło zupełnie w rachubę. Jakość dźwieku była tu szczególnie istotna, bo uczestnicy porozumiewali się po angielsku, a to nie był ich język ojczysty. Na szczęście okazało się, że optymalnie skonfigurowany PC pozwala uzyskać w ramach standardu ISDN dostatecznie wysoką jakość fonii podczas transmisji przez tradycyjne łącza telefoniczne. Cyfrowa infrastruktura sieci telefonicznej nie była wówczas jeszcze powszechna.

 

Kolejnym etapem tych prac, ale już bezpośrednio z myślą o Brodcasted Music PC Reciver były konfigurcje dla odtwarzania muzyki z cyfrowych transmisji Polskiego Radia. W otwartej przestrzeni ogrodowej osiemnastowicznego Dworku Sierakowski w Sopocie użyty został w tym celu podłączony przez USB tuner DAB+ i nagłośnienie estradowe. Odtwarzana była w ten sposób dla niewielkiego grona słuchaczy audycja Marcina Kydrynskiego, która od ponad 30 lat nadawana jest w każdę niedzielę. Różnica z tym co słuchacze mogli uzyskać w domu była imponująca. Nawet w prorównaniu z dobrym sprzętem hi-fi i kosztownym tunerem FM. Ten temat jest szerzej poruszony we wspis pt 6800 GBP za tuner dla odtwarzania muzyki z analogowych transmisj radiowych i konfiguracje PC4uMusic 

Bardzo miłym zaskoczeniem było tu, że z dość archaicznym w świecie komputerów oprogramowaniem dla obsługi Digital Audio Broadcasting z tunerem USB można zapwenić lepszą jakość dźwięku przez optymalne ustawienie w PC szyny systemowej płyty głównej. Przekłamania w PC są niewielkie przy obróbce sygnału cyfrowego i bardzo dobrze sprawdziło się ustawienie w Windows z 4 krotnym nadpróbkowania dla przetwarzania D/A oraz dostarczanie w tym procesie sygnału  w trybie idealnie parzystym z imponującą wielkokrotnością częstotliwości.

Po sezonie taka konfiguracja PC4uMusic z szyną systemową sprawdziła się w nastrojowej atmosferze sopockiej Cafe Zaścianek, ale już ze strumieniem internetowym, który można było pobrać w formacie indentycznym jak transmisja i odtwarzać w innym dniu. Nadpróbkowanie przy odtwarzaniu było aż 192kHz/32bit z pomocą bezpłatnego programemu AIMP, który pracował z ustawieniem Windows Audio Session Application Programming Interface w trybie Shared. Możliwość tak precyzyjnego przetwarzania D/A ma teraz więcej programów, ale z AIMP wypada nadal najlepiej.

Bardzo precyzyjny odsłuch z tą konfiguracją PC4uMusic zapewiły produkowane w Polse aktywne monitory studyjne z norweskim przetwornikiem współosiowym. Sprawdziły sie także świetnie w kawiarence widokowej przy sopockim molo. Stały się również referencją dla odsłuchu w bliskim polu, czyli podczas testów robionych przy biurku. Referencyjnymi transmisjami są nadawane co noc w programie II Szwedzkiego Radia i udostępniane z Free Lossless Audio Codec oraz bardzo szczodrą rozdzielczością 48 kHz/24 bit, którą powszechnie określa się High-resolution audio. Odtwarzanie ich z nadpróbkowaniem 192kHz/32bit float w AIMP z WASAPI jest imponujące.

Te referencyjne dla Brodcasted Music PC Reciver transmisje Szwedzkiego Radia realizowane są we współpracy z Europejska Unią Nadawców, która popularnie nazywana jest Eurowizją. Prezentowane są nagrania z wysoką jakością od różnych nadawców radiowych w Europie, które są dla słuchaczy udostępniane z najlepszą rozdzielczością ze Sztokholmu. Te nagrania europejskich nadawców są w eterze prezentowane nocą w 12 krajach. W Polsce nazywano to Muzyczną Nocą Euroradia, która jest przez Dwójkę udostępniana w eterze i Internecie, lecz z niższą rozdzielczością oraz krótszym czasie niż przez Szwedów. 

Niższa rodzielczość z zaawansowanym kodowaniem stratnym większości cyfrowych transmisji radiowych powoduje, że  referencyjną płytą główną dla konfiguracji Brodcasted Music PC Reciver stała się inna oferta. Najpłynniejsze dekodowanie transmitowanego sygnału zapewniło ustawienie CPU dla pracy z 4,8 GHz, a RAM z połową tego. W praktyce znaczy to maksymalne zredukowane przekłamania przy bardzo skomplikowanym dekodowaniu dostarczanego na bieżąco w strumieniu nagrania z muzyką. Dotyczy to szczególnie Advanced Audio Coding, co wskazuje nawet jego nazwa. Ta referencyjna płyta główna ma także galwanicznie oddzielony sektor audio, by skutecznie wyeliminować ryzyko pojawienia się zakłóceń w pracy proesora dźwięku z przetwarzaniem D/A, gdy CPU intensywnie dekoduje i wraz z RAM ma duży pobór mocy z zasilacza. Z technologiami analogowymi takie zakłócenia są znane z zagadnieniami intermodulacji, a konkretniej intermodulation distortion. Ten temat jest o jeszcze bardziej złożony przy nagraniach cyfrowym oraz znacznie trudniejszy dla zmierzenia. 

 grafika: Per Oscar Dahlberg

Benjamin's Psychoacoustic Lab testuje oraz wdraża na bieżąco możliwości optymalnego odtwarzania muzyki z nowymi rozwiązaniami technologicznymi, a w szczególności z wykorzystaniem potencjału obliczeniowego i otwartej struktury PC. 

 
 Wieleojęzyczny profil PC4uMusic na Facebook>>>