50 lat temu zainiciowano ciekawe kierunki dla audio warte nadal naszej uwagi

W 1978 zaprezentowana została podczas największych na świecie targach elektroniki oraz nowych technologii konstrukcja nieżyjącego już Bjoerna Erika Edvardsena, która stała się najlepiej sprzedający się wzmacniaczem hi-fi na świecie. Radek Łabanowski napisał w 2014 roku na temat nowej oferty tekst, który rozpoczyna: NAD D3020 jest dziedzicznie obciążony i to przez jeden z najbardziej rozpoznawalnych wzmacniaczy w całej historii Hi-Fi. Tworząc pierwowzór, integrę 3020 (było to "aż" w 1978 roku), NAD nie przypuszczał, że sprawy przybiorą taki obrót. 3020 stał się ikoną, a w kolejnych latach pojawiali się jego następcy i zmiany, choć baza pozostawała taka sama. 3020B, 3020e, 302, 312... Zdjęcia pokazują miejsce pracy konstruktora po sukcesie i przed, ale jego spojrzenie na to co robi pozostało równie praktyczne.

Ostatnia konstrukcja przy której pracował Edvardsen może wyglądem skojarzyć się z PC. Na temat wyglądu nie zabrakło komentarza we wspomnianym wcześniej tekście z przed 12 lat: Niedawno NAD powołał do życia zupełnie nowe urządzenie, któremu brawurowo nadał symbol D3020. Chodzi więc o wskrzeszenie legendy i odwołanie się do audiofilskiego sentymentu, co wcale nie jest takie łatwe. Pierwowzór NADa 3020 nie był klasycznie piękny, ale też w jego surowości tkwił swoisty urok. Nie tylko w 2014 roku, a w ogóle w XXI wieku obowiązują inne zasady, wynikające tak z postępu technicznego, jak i innych oczekiwań konsumentów. 

 

W tym tekście o zaoferowanym w 2012 roku wzmacniaczu można również przeczytać: Jeszcze kilka lat temu podstawowym wejściem byłoby analogowe RCA (to w D3020 ma nawet złocone styki), ale dzisiaj bawimy się gniazdami cyfrowymi. Są więc dwa optyczne, jedno współosiowe oraz port USB na czele, przeznaczony do podłączenia komputera. NAD wprowadził również wyjście subwooferowe (to już oczywiście analogowe) oraz gniazdo wyzwalacza. Jedno z optycznych wejść ma formę mini-jack, które przyda się do podłączenia komputera (np. Mac Mini Apple ma stosowne wyjścia), przy ogólnodostępnych przejściówkach można je też traktować jako kolejne gniazdo w optycznym standardzie. Wyraźnie widać tu przekonanie autora tekstu, że komputer jest praktycznym źródłem z nagraniami. Podobnie uważał z całą pewnością Edvardsen. Rozmieszczenie gniazd w D3020 też kojarzy się z dobrze zaplanowanym PC.

 

W nowszej wersji, która jest nadal dostępna w sklepach zmieniły się gniazda. Wyeksponowane zostało wejście gramofonowe. Takie pojawia się teraz nawet w aktywnych głośnikach. Widać tu, że zabrakło Edvardsena przy tej konstrukcji. Zaczęto się chyba bardziej kierować trendami marketingowymi rynku, a nie je wyznaczać. Zastosowano gniazda dla grubych kabli głośnikowych i drogich z chinchani dla sygnału wejściowego, bo recenzenci lubią się tego czepiać. W praktyce zaoferowano trudniejszy dostęp dla podłączeń i wyższą podatnością na zakłócenia na wejściu sygnału analogowego. Bardziej logiczne pod każdym względem jest umiesczenie wejść analogowych obok siebie i dalej cyfrowego oraz wyjść, czyli podobnie jak było wcześniej.  Łatwy dostęp do minijack na górze dla pre out i na dole dla sub  pozostanie nawet przy najgrubszych kablach dla pasywnych głośników. 

D3020 może idelanie sprawdzić się z subwooferem B2-50 i pasywnymi sattelitami S2-7, które były kiedyś w ofercie szwedzkiego Audio Pro. Ten subwoofer zaprezentowany został na tych samych targach w 1978 i chociaż wzbudził tam sensację, to nie stał się najbardziej sprzedawanym produktem, bo była to całkowicie nowa koncepcja. Teraz subwoofer w ofertach innych producentów jest dostępny w nieprawdopodobnych ilościach, ale rzadko są to rozwiązania tak optymalnie dopracowane.

Konstruktor Karl-Erik Stahl zaprezentował rewelacyjną koncepcję, w której było dodatkowo szereg innowacyjnych rozwiązań. Jednym z nich było połączeniem push pull niskotonowych przetworników eletroakustycznych. Konstruktor zwracał jednak największą uwagę, na rozwiązanie z elektroniką wzmacniacza, co pozwoliło optymalne wysterować przetworniki. To może być powodem, że chociaż z marką Audio Pro oferowane są nadal głośniki aktywne, to nie ma szczególnego uwzględniania tropu z subwooferem. Konstruktor zainteresowany w pierwszej kolejności elektroniką znalazł rozwiązanie z akustyką, ale ta mniej go fascynowała. Prawdopodobnie robiąc pomiary stwierdził problem, który się pojawiał, gdy głośniki niskotonowe były w różnych miejscach i po prostu to wyeliminował. 

Rynek był jednak bardziej zainteresowany stereofoniczną parą głośników, a być może nawet 4 sztukami dla kwadrofonii. Pojawiła się przez to oferta Audio Pro z 3 drożnymi głośnikami aktywnymi, które miały dla niskich tonów rozwiązanie zastosowane w subwooferze. W tamtych czasach aktywne głośniki były jeszcze dużą rzadkością i zmiana w tym kierunku nie była dostatecznie jasna. W domach stały tradycyjne wzmacniacze dla wysterowania pasywnych głośników. Właściciele przedwzmacniaczy preferowali zaawansowane końcówki mocy z renomowanymi markami.

W ofercie Audio Pro pojawiło się w zwiazku z tym unikalne na tamte czasy rozwiązanie elektroniczne TPA 150, czyli przedwzmacniacz  z radiem, gdzie obsługa wszystkich funkcji sterowana była cyfrowo. To także nie wystarczyło dla ówczesnego rynku RTV. Powstała więc dodatkwo wersja TA 150 ze sterofonicznym wzmacniaczem mocy, gdzie tranzystory pracowały całkowicie tradycyjnie w klasie AB. Wygoda obsługi była jednak mylona ze słabo jeszcze rozwinietymi technikami cyfrowej obróbki dźwięku.

Teraz NAD D3020 jest rzeczywiście "cyfrowy", co stało się już do zaakceptowania przez szersze grono melomanów, chociaż na wszelki wypadek w wersji 2 dodano silniejszy akcent analogowy z wejściem gramofonowym. We wspomnianym tekście z opisem znalazł się także szczególny akapit: NAD D3030 jest dość pobłażliwy względem ułomnych formatów skompresowanych i samej transmisji Bluetooth. Nawet "parszywe" dźwięki ze smartfona, choć spłaszczone i gdzieniegdzie zgrzytające, nie ranią uszu, a przy tym utrzymują puls i tempo. Można z tego wyciągnąć wniosek, że wzmacniacz ma znikształcenie harmoniczne, które powodują łagodniejsze brzmienie, albo bardzo efektywnie ograniczono nieharmoniczne i już nie wzmacniają tego typu przykłamań, jak w innych ofertach. Edvardsen i Stahl potrafili już dawno temu konstruować wzmacniacze, które dostosowne były do faktycznej pracy z przetwornikami elektoakustycznymi, a nie rezystorem przy pomiarze parametrów. Stahl miał także sukcesy z cyfrowymi układami elektronicznymi, które nie były dla audio. 

 

W aktywnyh głośnikach cenna jest nadal dobra konstrukcja wzmacniacza, chociaż praca jest znacznie ułatwiona, bo nie ma pasywnego filtra. Zwrócił na to uwagę nawet Technics, który od bardzo dawna ma w świecie pozycję lidera sprzedaży wzmacniaczy do domowych zestawów hi-fi. Temat poruszony jest we wpisie Aktywne przetwarzanie elektroakustyczne w nowoczesnym rozdaniu z Japonii w Technics SC-CX700. Mają do tego szczególny powód i szerzej o tym jest we wpisie: 1 bitowe przetwarzanie w bardzo aktualnej ofercie koaksjalnej Technicsa z wbudowanym wzamcniaczem jest znane od dekad.

 

Yamaha bardzo zręcznie dołączyła dekady temu ze wzmacniaczem A320 do trendu stworzonego przez Edvardsena. Wcześniej w latach 70 ubiegłego wieku oczarowli techników dźwięku w studiach radiowych na calym świecie z analitycznym odsłuchem z pasywnymi głośnikami NS 1000 M. Aktywne głosniki NX-N500 zaproponowali bez mała dekadę temu, ale w tym przypadku nie powtórzyli wcześniejszych sukcesów i są ograniczenia w tej konstrukcji po stronie cyfrowej. Temat jest szerzej poruszony we wpisie AudioVideo celnie o Yamaha NX-N500 z DSD 5,6 MHz i PCM 384/32. Są jednak również producetem na rynek dla muzyków i na ten oferują z sukcesem 2 drożne rozwiązania aktywne w prostym stylu A320. Wspomniane jest o tym szerzej we wspisie Audio w PC wymaga nieco uwagi przy kompletowaniu z oferty RTV. 

Ten japoński producent mógł być nawet inicjatorem trendu z wejściem gramofonowym w głośnikach, ale jego oferta była bardziej przemyślana, co ilustacja powyżej nienajlepiej pokazuje. W latach 80 zaoferowali w bardzo przystępnej cenie całkiem dobry gramofon, do którego wybrano rozwiązania z drogiego modelu z liniowym ramieniem. Stał się wyjatkowo korzystnym zakupem z A320. Teraz zaintersowanym płytami LP oferują bezprzwodowe podłączenie gramofonu. Pozwala to w domu wyeliminować płataninę kabli, a w czasie słuchania mieć gramofon i płyty bliżej fotela. Temat tej oferty jest szerzej poruszony we wpsie Bezprzewodowy odtwarzacz winylu kosztuje ponad 3 tys. PLN 

Wyjątkowo kompleksową ofertę z "cyfrowymi" głośnikami aktywnymi ma prodcent sprzętu z istniejącą od 1961 roku legendrną marką KEF. Uzyskują wyróżnienia, które przekładają się z całą pewnością pozytywnie na sprzedaż. Głośniki mają poprawne  wzmacniacze, lecz całość oferowana jest z nieco wygórowanymi cenami za cyfrowe rozwiązania, chociaż te są bardzo zróżnicowane. Wpis w tym temacie ma tytuł Aktywny zestaw dla elektroakustycznego przetwarzania w domu cyfrowego nagrania muzyki jest najbardziej sensownym kierunkiem rozwoju. Nowatorskie rozwiązanie w najtańszej ofercie z USB-C również dla zasilania wskazuje, że z powodzeniem szukają oferty dla szerszego grona melomanów.

Najkorzystniejsza wśród ofert z aktywnymi głosnikamina jest ta z inną brytyjską marką, która istnieje od blisko wieku, a jej nazwa stała się na Wyspach synonimem profesjonalnego nagłośnienia PA. Mają 3 takie głośniki w ofercie Gold. Jej głównym atutem jest prostota, czyli jak u Edvardsena i podłączenie jest tylko analogowe. Więcej na jej temat jest we wpisie 200 - 300€ to bardzo dobra oferta brytyjska z koaksjalnym przetwornikiem elektroakustycznym.

 

Aktywne Tannoy Gold mają tradycyjny wzmacniacz pracujący w klasie AB, który jest rzetelnie skonstruowany. To odpowiednik bloku mono w ekskluzywnych ofertach hi-end, ale drogie kable głośnikowe są tu całkowicie zbyteczne. Zastosowano bardzo prostą i sprawdzoną przez lata w praktyce zasadę, że duża rezerwa mocy jest dobrym lekarstwem, by zapewnić odsłuch z najmniejszym możliwym znieksztłceniem. Dwa mniejsze Gold mają wzmacniacze o mocy 200 W, a największy 300.

Tylko analogowe podłączenie jest także w APS Coax, które storzone zostały przez konstruktorów we Wrześni z norweskim przetwornikiem współosiowym. Wzmacniacz jest również w typie mono bloku. Te monitory stały się referencyjne dla konfiguracji PC4uMusic, bo ich konstrukcji nie ma basrefleksu i jego słabych stron. Więcej we wpisie Audio Pro Solutions Coax - referencja z Polski dla odtwarzania muzyki przy biurku

Najbardziej ciekawa z aktywnymi monitorami studyjnymi jest oferta Genelec, lecz jest w niej jakiś rozgardiasz, który ma niekorzystny wpływ na ceny. Ich koncepcja z indywidualną kalibracją przetworników w danym pomieszczeniu jest godna polecenia każdemu producentowi. Mają w ofericie współosiowe rozwiązanie 3 drożne, które jest bezwzględnie imponujące, ale praktyka prawie pół wieku temu ze wspomnianymi wyżej w tekście Audio Pro A-14 podpowiada, że niekoniecznie jest to słuszna droga. Jest natomiast ogromny potencjał w Genelec Loudspeaker Manager i konstrukcjach Smart Active Monitors  

Benjamin's Psychoacoustic Lab testuje oraz wdraża na bieżąco możliwości optymalnego odtwarzania muzyki z nowymi rozwiązaniami technologicznymi, a w szczególności z wykorzystaniem potencjału obliczeniowego i otwartej struktury PC. 

 
 Wieleojęzyczny profil PC4uMusic na Facebook>>>